Co prawda jest to dość stare orzeczenie, bo z 2005 r., ale bardzo istotne w pracy psychologa. Sąd Najwyższy orzekł, że „Przepis art. 52 ust. 1 ustawy z 19.8.1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego dotyczy każdej osoby, która wykonuje czynności określone w tej ustawie; ustanawia on bezwzględny zakaz dowodowy, będąc przepisem szczególnym w stosunku do unormowania art. 180 KPK, a wobec tego takiej osoby nie można przesłuchać co do okoliczności przewidzianych w art. 52 ust. 1, nawet jeżeli wyrazi ona gotowość ujawnienia tego rodzaju tajemnicy zawodowej”.
Zagadnienie prawne przedstawił Sądowi Najwyższemu Sąd Okręgowy w T. w związku ze sprawą prowadzoną przed tym sądem.
Stan faktyczny przedstawiał się następująco: Prokurator Prokuratury Rejonowej umorzył dochodzenie przeciwko A.G., którego podejrzewano o to, że doprowadził swoją małoletnią córkę do obcowania płciowego i poddania się innym czynnościom seksualnym (czyn z art. 200 § 1 KK) z powodu niepopełnienia czynu. Po 4 latach Prokurator Prokuratury Okręgowej w T. z powodu ujawnienia nowych faktów poprzednio nieznanych na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T., wznowił na podstawie art. 327 § 2 KPK to prawomocnie umorzone postępowanie przygotowawcze.
Bezpośrednim powodem wszczęcia postępowania było pismo psychologów ze Szpitala Uniwersyteckiego Oddziału Klinicznego Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Zespołu Hospitalizacji Domowej w K., którzy prowadzili terapię rodziny G. Z treści pisma wynikało, że podczas jednej z sesji terapeutycznych A.G. przyznał się do molestowania córki i opisał swój czyn. W trakcie postępowania przygotowawczego przesłuchano psychologów jako świadków i skierowano akt oskarżenia przeciwko A.G. Sąd Rejonowy skazał oskarżonego na podstawie art. 200 § 1 KK i wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności. W postępowaniu sądowym jako świadkowie zeznawali psycholodzy prowadzący terapię.
Wyrok został zaskarżony zarówno przez prokuratora jak i obrońcę. Sąd Okręgowy w trakcie rozpoznawania apelacji powziął wątpliwość, co do kwestii „czy psycholog może być osobą wykonującą czynności określone w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego, a tym samym, czy zakaz sformułowany w art. 52 tej ustawy dotyczy także psychologa”.
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przedstawionej sytuacji zastosowanie mają przepisy art. 52 ust. 1 i art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 ze zm.). Zgodnie z pierwszym z nich psychologów obowiązuje bezwzględny zakaz dowodowy. Oznacza to, że nie wolno przesłuchiwać w charakterze świadka osoby obowiązanej do zachowania tajemnicy, w tym przypadku psychologów, co do wypowiedzi osoby, uczestniczącej w terapii, że popełniła czyn zabroniony pod groźbą kary. Przepis ten stanowi lex specialis wobec regulacji zawartej w Kodeksie postępowania karnego. Zakaz ten dotyczy osób, które zostały określone w art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Ustawodawca wskazał w nim, że osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy o ochronie zdrowia psychicznego są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powezmą wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów.
Sąd Najwyższy wskazał również na przepisy o tajemnicy zawodowej zawarte w ustawie o zawodzie psychologa (art. 14, ustawa w 2005 r. jeszcze nie obowiązywała), w Kodeksie Etyczno-Zawodowym Psychologa (pkt 21), Konstytucję RP z 1997 r. (art. 30, 31, 47 i 51) i akty prawa międzynarodowego.
Teza wyrażona przez SN jest jak najbardziej aktualna w chwili obecnej. Psycholog udzielający świadczeń psychologicznych zobowiązany jest m.in. na mocy przepisów ustawy o zawodzie psychologa, która obowiązuje od 2006 r., oraz na mocy ustawy z 6.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, jak i na mocy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego do zachowania w tajemnicy wszystkiego czego dowiedział się w związku z wykonywaniem zawodu.
Oznacza to, że jeżeli pacjent w trakcie sesji terapeutycznej przyznaje się terapeucie do popełnienia przestępstwa to na mocy obowiązujących przepisów o tajemnicy zawodowej, w tym przede wszystkim ustawy o ochronie zdrowia psychicznego nie może ujawnić tej informacji. Jak już wcześniej wskazał Sąd Najwyższy w stosunku do terapeuty, na mocy art. 52 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego obowiązuje zakaz przesłuchania.
Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z 20.4.2005 r., I KZP 6/05
Opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Karna 2005, Nr 4, poz. 39, str. 24.
Zagadnienie prawne przedstawił Sądowi Najwyższemu Sąd Okręgowy w T. w związku ze sprawą prowadzoną przed tym sądem.
Stan faktyczny przedstawiał się następująco: Prokurator Prokuratury Rejonowej umorzył dochodzenie przeciwko A.G., którego podejrzewano o to, że doprowadził swoją małoletnią córkę do obcowania płciowego i poddania się innym czynnościom seksualnym (czyn z art. 200 § 1 KK) z powodu niepopełnienia czynu. Po 4 latach Prokurator Prokuratury Okręgowej w T. z powodu ujawnienia nowych faktów poprzednio nieznanych na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T., wznowił na podstawie art. 327 § 2 KPK to prawomocnie umorzone postępowanie przygotowawcze.
Bezpośrednim powodem wszczęcia postępowania było pismo psychologów ze Szpitala Uniwersyteckiego Oddziału Klinicznego Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Zespołu Hospitalizacji Domowej w K., którzy prowadzili terapię rodziny G. Z treści pisma wynikało, że podczas jednej z sesji terapeutycznych A.G. przyznał się do molestowania córki i opisał swój czyn. W trakcie postępowania przygotowawczego przesłuchano psychologów jako świadków i skierowano akt oskarżenia przeciwko A.G. Sąd Rejonowy skazał oskarżonego na podstawie art. 200 § 1 KK i wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności. W postępowaniu sądowym jako świadkowie zeznawali psycholodzy prowadzący terapię.
Wyrok został zaskarżony zarówno przez prokuratora jak i obrońcę. Sąd Okręgowy w trakcie rozpoznawania apelacji powziął wątpliwość, co do kwestii „czy psycholog może być osobą wykonującą czynności określone w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego, a tym samym, czy zakaz sformułowany w art. 52 tej ustawy dotyczy także psychologa”.
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przedstawionej sytuacji zastosowanie mają przepisy art. 52 ust. 1 i art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 ze zm.). Zgodnie z pierwszym z nich psychologów obowiązuje bezwzględny zakaz dowodowy. Oznacza to, że nie wolno przesłuchiwać w charakterze świadka osoby obowiązanej do zachowania tajemnicy, w tym przypadku psychologów, co do wypowiedzi osoby, uczestniczącej w terapii, że popełniła czyn zabroniony pod groźbą kary. Przepis ten stanowi lex specialis wobec regulacji zawartej w Kodeksie postępowania karnego. Zakaz ten dotyczy osób, które zostały określone w art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Ustawodawca wskazał w nim, że osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy o ochronie zdrowia psychicznego są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powezmą wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów.
Sąd Najwyższy wskazał również na przepisy o tajemnicy zawodowej zawarte w ustawie o zawodzie psychologa (art. 14, ustawa w 2005 r. jeszcze nie obowiązywała), w Kodeksie Etyczno-Zawodowym Psychologa (pkt 21), Konstytucję RP z 1997 r. (art. 30, 31, 47 i 51) i akty prawa międzynarodowego.
Teza wyrażona przez SN jest jak najbardziej aktualna w chwili obecnej. Psycholog udzielający świadczeń psychologicznych zobowiązany jest m.in. na mocy przepisów ustawy o zawodzie psychologa, która obowiązuje od 2006 r., oraz na mocy ustawy z 6.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, jak i na mocy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego do zachowania w tajemnicy wszystkiego czego dowiedział się w związku z wykonywaniem zawodu.
Oznacza to, że jeżeli pacjent w trakcie sesji terapeutycznej przyznaje się terapeucie do popełnienia przestępstwa to na mocy obowiązujących przepisów o tajemnicy zawodowej, w tym przede wszystkim ustawy o ochronie zdrowia psychicznego nie może ujawnić tej informacji. Jak już wcześniej wskazał Sąd Najwyższy w stosunku do terapeuty, na mocy art. 52 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego obowiązuje zakaz przesłuchania.
Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna z 20.4.2005 r., I KZP 6/05
Opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Karna 2005, Nr 4, poz. 39, str. 24.
0 comments:
Post a Comment